آموزش کامل دیمکاری گیاهان

جمعه 23 فروردین 1392

| طبقه بندی:زراعت، کشت دیم،

با کلیک بر روی 1+ به علم کشاورزی در گوگل رای دهید.با تشکر

دیمکاری(درجه حرارت وخاک)

- درجه حرارت :

اپتیمم : درجه حرارتی است که گیاه می تواند در آن به خوبی رشد کند .

در دماهای خیلی بالا در کار آنزیم ها اخلال ایجاد می شود و ممکن است باعث از بین رفتن گیاه شود . در دماهای خیلی پایین هم امکان یخ زدگی و سرما زدگی گیاه وجود دارد .

در مناطق خشک و نیمه خشک نوسانات دمایی شب و روز بالاست .

باد "Wind" : خصوصیات باد چه از نظر کیفی ( اندازه ذرات حمل شده ، رطوبت و درجه حرارت ) و چه از نظر کمی ( شدت ، سرعت و جهت ) می تواند روی رشد گیاه تاثیر بگذارد .

باد بطور کلی دو اثر دارد :

1- تاثیرات مکانیکی : شکستن شاخ و برگ ، ورس ، مدفون کردن بذور ، خارج کردن ریشه ی گیاهان و ... .

2- تاثیرات فیزیولوژیکی : افزایش تبخیر و تعرق ( چون باد باعث جابجایی رطوبت هوا از اطراف گیاه شده و اختلاف پتانسیل را درگیاه افزایش می دهد ، همچنین باعث انتقال افقی انرژی شده و تبخیرو تعرق را افزایش می دهد .) ، بادزدگی ( اگر باد ، گرم و کم رطوبت باشد و در مراحل حساس گیاه ( گرده افشانی و پر شدن دانه ) بوزد باعث باد زدگی گیاه می شود ( دانه ها پوک و چروکیده می شوند ) ) .

مدیریت مناسب این دو عامل متضمن موفقیت در دیمکاری است .

خاک منطقه تحت تاثیر سنگ مادر ، عوامل فیزیولوژیکی و شرایط آب و هوایی است . برای تعیین مناسب بودن خاک برای دیمکاری باید خاک کلاسه بندی شود که این عمل بر اساس پارامترهای مختلف انجام می شود . این پارامترها عبارتند از :

- بافت خاک – عمق خاک – شیب زمین – تیپ منطقه – نفوذ پذیری سطح الارض – نفوذ پذیری تحت الارض – میزان سنگ و سنگریزه در سطح و تحت الارض – شوری و قلیایی بودن خاک .

بر اساس این نه پارامتر ، خاک مناطق مختلف به 8 کلاس تقسیم شده است :

کلاس 1 : خاک هایی که محدودیت های خیلی کمی دارند و پتانسیل تولید در آنها خیلی بالاست . براحتی قابل دیمکاری هستند ولی چون پتانسیل بالایی دارند بهتر است که به کشت آبی اختصاص پیدا کنند .

کلاس 2 : این خاک ها محدودیت متوسطی دارند ولی با رعایت یک سری اصول می توانیم اغلب محصولات زراعی را در آن ها بصورت دیم کشت کنیم .

کلاس 3 : محدودیت این خاک ها زیاد است ولی با رعایت دقیق اصول فنی می توانیم اقدام به دیمکاری نماییم .

کلاس 4 : این خاک ها محدودیت خیلی زیادی دارند و مناسب دیمکاری نیستند ولی در صورت اجبار می توانیم با رعایت دقیق اصول فنی ، برخی از محصولات را به صورت دیم کشت کنیم .

کلاس 5 : این خاک ها محدودیت خیلی خیلی زیادی دارند و مناسب دیمکاری نیستند و برای مرتع و جنگلداری مناسبند .

کلاس 6 : این خاک ها محدودیت بیشتری از گروه قبلی دارند ولی می توانیم در این خاک ها هم مرتعداری و جنگلداری داشته باشیم .

کلاس 7 : در این خاک ها مرتعداری و جنگلداری هم امکان پذیر نیست .

کلاس 8 : این خاک ها فقط برای آبخیزداری استفاده می شوند .

با توجه به این تقسیم بندی ها خاک های کلاس های 1و2 و3 مناسب دیمکاری ، 4 و5 و6 مناسب مرتع و جنگل و 7 و8 برای آبخیزداری مناسبند .

(آمایش سرزمین : تعیین تکلیف برای کاربری زمین توسط ویژگی های اکولوژیکی اعمال شده در منطقه )

کلاسه بندی بر اساس پارامترهای دخیل در آن :

1- بافت خاک : درصد نسبی اجزای تشکیل دهنده ی خاک است . بافت خاک می تواند در ظرفیت آبگیری ، CEC ، نفوذپذیری ، مویینگی و ... نقش داشته باشد . به عنوان مثال خاک های سنگین ، CEC بالا ، نفوذ پذیری کم ، خاصیت مویینگی و ظرفیت آبگیری بالایی دارند .

بطور مطلق نمی توان گفت چه بافتی برای دیمکاری مناسب است چون نوع بافت مناسب دیمکاری به عوامل مختلفی بستگی دارد مثل : میزان و پراکنش بارندگی ، عمق خاک ، شیب ، درجه حرارت و ... .

اگر بارندگی ها پراکنش مناسبی داشته باشند خاک سبک مناسبتر است چون در صورت سنگین بودن خاک آب قبل از نفوذ در خاک تبخیر می شود ؛ همچنین جذب آب در خاک سبک برای ریشه ی گیاه راحت تر است ، چون آب در خاک سبک دارای پتانسیل بیشتری است . اگر بارندگی ها سنگین و با تعداد کم باشد ، خاک سنگینتر مناسب است چون در صورت سبکی خاک قسمت اعظم بارندگی ها از دسترس ریشه خارج شده و املاح را هم با خود شسته و به اعماق می برد . اگر بارندگی ها سنگین و زیاد باشد خاک سبک مناسبتر است چون در خاک سنگین خطر ایجاد روان آب و فرسایش وجود دارد .

هرچه عمق خاک کمتر باشد بافت سنگین مناسبتر است چون می تواند آب بیشتری در خود ذخیره نماید .

هرچه شیب زمین کمتر باشد بافت سبک مناسبتر است چون خطر روان آب و فرسایش کمتر است .

هرچه درجه حرارت بیشتر باشد بافت سبک مناسبتر است چون در خاک های سنگین به علت خاصیت مویینگی بیشتر ، رطوبت اعماق به سمت بالا آمده و تبخیر بیشتر است .

به طور کلی بر اساس اندازه ی ذرات ، خاک به صورت زیر کلاسه بندی می شود :

الف ) خاک های خیلی درشت ( اندازه ی ذرات بین 2/0 تا 2 میلی متر و در کلاس های 4 تا 6 طبقه بندی می شوند .)

ب) خاک های درشت ( اندازه ی ذرات بین 2/0 تا 05/0 میلی متر و در کلاس 3 طبقه بندی می شوند مثل خاک لومی – شنی درشت )

ج) خاک های سبک ( اندازه ی ذرات بین 05/0 تا 02/0 میلی متر و در کلاس 2 طبقه بندی می شوند مثل خاک لومی – شنی )

د) خاک های متوسط ( اندازه ی ذرات بین 02/0 تا 002/0 میلی متر و در کلاس 1 طبقه بندی می شوند مثل خاک های لومی و لومی – سیلتی )

هـ) خاک های سنگین ( اندازه ی ذرات کمتر از 002/0 میلی متر و در کلاس 1 طبقه بندی می شوند مثل خاک لومی – رسی )

2- عمق خاک : ارتفاع خاک از سطح تا یک لایه ی محدود کننده ( محل نفوذ ریشه ) ( معمولا تا 2 متر )

اگر بارندگی مناسب باشد ولی خاک عمق کافی نداشته باشد ممکن است در دیمکاری موفق نباشیم . مثلا اگر خاکی دارای عمق 100 سانتیمتر باشد و درصد رطوبت حجمی خاک 15% باشد و 200 میلی متر هم بارندگی داشته باشیم ، خاک می تواند 150 میلی متر آب را نگهداری کند .

mm 150= cm 15= 15/0 × cm 100

بر اساس عمق خاک کلاسه بندی به صورت زیر است :

- خاک های با عمق بیشتر از 120 سانتیمتر در کلاس 1 جای دارند .

- خاک های با عمق بین 80 - 120 سانتیمتر در کلاس 2 جای دارند .

- خاک های با عمق بین 50 – 80 سانتیمتر در کلاس 3 جای دارند .

- خاک های با عمق بین 25 – 50 سانتیمتر در کلاس 4 جای دارند .

- خاک های با عمق بین 10 – 25 سانتیمتر در کلاس 5 جای دارند .

- خاک های با عمق کمتر از 10 سانتیمتر در کلاس 6 جای دارند.

عمق مناسب خاک تحت تاثیر پراکنش بارندگی است . اگر بارندگی ها پراکنش مناسبی داشته باشند حساسیت نسبت به عمق خاک کم می شود .

بطور کلی حداقل عمق خاک برای دیمکاری حدود 50 سانتیمتر است .

3- شیب زمین : شیب بر روی عواملی چون فرسایش ، روان آب ، نفوذپذیری و ... موثر است .

بر اساس شیب زمین کلاسه بندی خاک ها بصورت زیر است :

- شیب 0 تا 2% در کلاس 1 – شیب 2 تا 5% در کلاس 2 – شیب 5 تا 8% در کلاس 3

- شیب 8 تا 12% در کلاس 4 – شیب 12 تا 25% در کلاس 5 – شیب 25 تا 75% در کلاس 6

حداکثر شیب مجاز برای دیمکاری 8% است . البته اگر اجبار داشته باشیم می توانیم تا شیب 12 % را هم با اعمال یک سری مدیریت های خاص دیمکاری انجام دهیم ( مثل تراس بندی )

شیب زمین تحت تاثیر یک سری عوامل است :

در صورت سنگین بودن خاک شیب مجاز کمتر می شود چون خطر ایجاد روان آب است .

در صورت سبک بودن خاک تا 10% هم مجاز می شود .

4- نفوذ پذیری سطح الارض : بطور کلی در بحث ورود آب به خاک عوامل سطح الارض و تحت الارض مطرح می شود .

منظور از سطح الارض عمق 0 تا 20 سانتیمتری است و عمق بیشتر از 20 سانتیمتر تحت الارض نامیده می شود .

در دیمکاری نیاز به نفوذ پذیری سطح الارض داریم چون با بحث روان آب و نفوذ پذیری در دیمکاری مواجه هستیم . خاک های سنگین ، شخم نخورده و قلیا ، نفوذپذیری سطحی پایین دارند .

بر اساس سرعت نفوذ آب در خاک کلاس بندی خاک به صورت زیر است :

سرعت نفوذ بیشتر از 2 سانتیمتر در ساعت در کلاس 1

سرعت نفوذ بین 1 تا 2 سانتیمتر در ساعت در کلاس 2

سرعت نفوذ بین 5/0 تا 1 سانتیمتر در ساعت در کلاس 3

سرعت نفوذ کمتر از 5/0 سانتیمتر در ساعت در کلاس 4

5- نفوذ پذیری تحت الارض "Percolation" : بطور کلی نفوذپذیری تحت الارض باید پایین باشد تا بتواند رطوبت را حفظ کند اگر نفوذپذیری تحت الارض خیلی کم باشد مشکلات آب ایستادگی و تهویه بوجود می آید . پس بنابراین نفوذ پذیری تحت الارض متوسط مناسب است . خاک های بافت سبک نفوذپذیری تحت الارض زیادی دارند که مشکل ازدست رفتن آب و آبشویی در این خاک ها وجود دارد. بنابراین یک بافت دارای خاک سنگین با ساختمان مناسب دارای نفوذپذیری تحت الارض متوسط است مناسب برای دیمکاری است .

بطور کلی بر اساس میزان نفوذپذیری تحت الارض کلاسه بندی خاک بصورت زیر است :

خاک های با میزان نفوذ پذیری تحت الارض بین 1/0 تا 6 سانتیمتر در ساعت در کلاس 1 جای می گیرند.

خاک های با میزان نفوذ پذیری تحت الارض کمتر از 1/0 و بیشتر از 6 تا 25 سانتیمتر در ساعت در کلاس 2 جای می گیرند .

خاک های با میزان نفوذ پذیری تحت الارض بیشتر از 25 سانتیمتر در ساعت در کلاس 3 جای می گیرند.

" خاکی که نفوذپذیری سطحی آن بالا و نفوذپذیری عمقی آن متوسط باشد برای دیمکاری مناسب است . "

6- وجود سنگ و سنگریزه : وجود سنگ و سنگریزه به علت موارد زیر از عوامل محدود کننده ی دیمکاری است :

- اختلال در کار ماشین آلات – محدود نمودن رشد ریشه – کاهش میزان ذخیره ی رطوبت خاک

به عنوان مثال اگر خاکی دارای عمق 70 سانتیمتر و رطوبت حجمی 15 % باشد ، 105 میلیمتر آب در خود نگه می دارد . اگر همین خاک 50% سنگ و سنگریزه داشته باشد عمق خاک نصف شده و فقط 5/52 میلیمتر آب می تواند در خود نگه دارد که برای دیمکاری اصلا مناسب نیست .

بر اساس درصد سنگ و سنگریزه کلاسه بندی خاک بصورت زیر است :

خاک های با میزان 15% سنگ و سنگریزه در کلاس 1 جای می گیرند .

خاک های با میزان بین 15 تا 35% سنگ و سنگریزه در کلاس 2 جای می گیرند .

خاک های با میزان بین 35 تا 70% سنگ و سنگریزه در کلاس 3 جای می گیرند .

خاک های با میزان بیش از 70% سنگ و سنگریزه در کلاس 4 جای می گیرند .

فروشگاه علم کشاورزی

پاوروپوینت خدمات مکانیزاسیون کشاورزی 2500 هکتار

پاورپوینت کشاورزی پایدار

آموزش پرورش قارچ صدفی و دکمه ای بهمراه بذر

آموزش مرغداری و پرورش مرغ گوشتی

پاورپوینت پسته

گوجه فرنگی و انواع آن

آموزش احداث گلخانه-اورجینال

آموزش پرورش گوجه فرنگی

آموزش پرورش بلدرچین

برچسب ها: اطلاعات دیمکاری، شیب زمین در دیمکاری، درس دیمکاری، کشت دیم، کاشت دیم، نکات دیمکاری، کلیات دیمکاری، درجه حرارت، اپتیمم، بافت خاک، عمق خاک، شیب زمین، آبگیری، CEC، نفوذپذیری، مویینگی، خاک های سنگین، CEC بالا، نفوذ پذیری کم، خاصیت مویینگی، میزان و پراکنش بارندگی، شیب، بر اساس عمق خاک کلاسه بندی، پراکنش بارندگی، دیم، کشت، کاشت، گیاه، گندم، کلزا، ابیاری، دیم کاری، دیمکاری، خاک، نکات، بارندگی، باران، آب،
مطالب مرتبط : علم کشاورزی،