تجزیه خاك 
تجریه خاك برای تمام محصولات كشاورزی اساس توصیه كودی می‌باشد. نمونه‌هایی كه از مزارع آزمایشی گرفته می‌شود از اهمیت خاصی برخوردار است. چه این نمونه‌ها اساس آزمایشات را تشكیل می‌دهند. نمونه‌های خاك از نظر مقدار مواد غذایی و سایر مواد مربوطه مورد تجزیه قرار می‌گیرند. 

نمونه خاك 
ایده‌آل‌ترین نمونه خاك بایستی حداقل 400 گرم وزن داشته باشد مگر اینكه مقدار بیشتر از 400 گرم درخواست شده باشد. نمونه‌ها بایستی داخل یك پاكت پلاستیكی ریخته شود و خود داخل پاكت دیگری قرار گیرد. اطلاعات هر نمونه را بایستی طوری روی پاكت نوشت كه پاك نشده و بتوان آن را خواند. اطلاعات بایستی شامل محل نمونه‌برداری، نام زارع یا مشتری و نوع محصول باشد.
به‌عنوان یك قاعده كلی مزارعی كه تا 10 هكتار وسعت داشته باشند را به‌عنوان یك واحد نمونه‌برداری می‌توان محسوب كرد. با توجه به این نكته كه كل مزرعه از بابت جنس خاك، نوع زراعت قبلی و نوع كود استفاده شده یكسان باشد. مزارع بزرگ و مزارعی كه از یك‌دستی برخوردار نیستند باید به قطعات كوچكتر یك‌دست تقسیم و از هر قسمت جداگانه نمونه‌برداری كرد.

وسایل مورد نیاز نمونه‌برداری
1- مته نمونه‌برداری چرخشی (در صورت در دسترس نبودن بیل و یا بیلچه ترجیحا" از جنس ضدزنگ) 
2- سطل پلاستیكی بزرگ 
3- پاكت پلاستیكی نمونه‌برداری 
4- برچسب بزرگ 

نمونه‌برداری از خاك باغات مركبات و میوه‌جات 
نمونه‌ای كه به آزمایشگاه‌های فوسین ارسال می‌گردد بایستی نماینده تمامی منطقه‌ای باشد كه در آن آزمایش پیاده می‌گردد. زمین محل آزمایش بایستی كاملاً یكنواخت بوده و هیچ تفاوت آشكاری در آن دیده نشود. برای تهیه یك نمونه بایستی در مسیری به شكل " w " در سطح مزرعه نمونه‌های فرعی تهیه گردد. 
توصیه می‌شود كه برای تهیه هر نمونه 20 تا 30 نمونه فرعی گرفته شود. نمونه‌های فرعی بایستی كاملاً مخلوط شده و از آن یك نمونه 400 گرمی برای ارسال به آزمایشگاه تهیه شود. 
مسیر گرفتن نمونه‌های فرعی 

نمونه‌برداری خاك برای باغات مركبات ومیوه‌جات بایستی از عمق 25 تا 30 سانتیمتری تهیه گردد و قبل از نمونه‌برداری پنج سانتیمتر از پوشش روی خاك برابر شكل زیر كنار زده شود.در باغات مركبات و میوه‌جات تهیه نمونه‌های فرعی بایستی به روش " w " شكل باشد و محل گرفتن آنها بایستی از محیط اطراف برابر شكل زیر باشد.نمونه‌برداری بایستی از منطقه‌ای در زیر تاج درخت گرفته شود.نمونه‌ها بایستی طوری از زمین اطراف درخت گرفته شود كه نماینده خاك پای درخت باشد. قابل توجه است كه خاك بین ردیف درختان وضعیت متفاوتی از خاك زیر درخت دارد. بایستی بخاطر داشت كه وسائل نمونه‌برداری طوری تمیز باشد كه مانع آلودگی نمونه‌ها گردد. همچنین نمونه‌برداری نبایستی بعد از كود پاشی صورت گیرد. 

محل آزمایش 
نمونه خاك بایستی نماینده منطقه مورد آزمایش باشد. شرایط منطقه می‌بایست یكنواخت باشد. اندازه مزرعه آزمایشی با توجه به روش مصرف فرآورده و همچنین هدف آزمایش كه تحقیقاتی و یا ترویجی باشد متفاوت است. 

طرز نمونه‌برداری از خاك مزارع 
1- انتخاب مسیر نمونه‌برداری 
با استفاده از شكل W می‌توانیم مسیر نمونه‌برداری خود در مزرعه را تعیین كنیم. با توجه به شكل‌های پایین Wفرضی را طوری روی زمین تصویر می‌كنیم كه شروع و پایانش دور از محل ورود به مزرعه باشد و همچنین از نقاطی كه نمایانگر كل زمین نیست نیز نگذرد (مثل كنار پرچین‌ها، محل انبار شده كود حیوانی، محل‌های آغشته به ذغال و خاكستر چوب و غیره). 


2- چگونگی انجام عمل نمونه‌برداری 
در مسیر W فرض شده بر روی زمین حداقل 20 نمونه (و نه به هیچ وجه كمتر) با فاصله‌های مناسب به شرح زیر برمی‌داریم. ابتدا 5 سانتیمتر رویه خاك را كاملاً كنار می‌زنیم كیلو از خاك در عمق 15 سانتیمتری (15 سانتیمتر بعد از برداشتن 5 سانتمیتر رویه خاك) را برداشته داخل سطل پلاستیكی می‌ریزیم. 
بنابراین حداقل بیست بار نمونه‌برداری حدود 10 كیلوگرم خاك داخل سطل است. خاك داخل سطل را به‌خوبی به‌هم می‌زنیم و سعی می‌كنیم خاكی از درون سطل بیرون نریزد از خاك مخلوط شده داخل سطل بیشتر از نصف كیسه پلاستیكی نمونه‌برداری (حدود 1000-750 گرم) را پرمی‌كنیم و سر كیسه را محكم می‌بندیم. سپس روی كیسه برچسب زده، مشخصات مزرعه از قبیل جنس خاك، نوع محصول، محصول مورد كشت در آینده، كشت قبلی، اسم مزرعه، محل مزرعه، تاریخ نمونه‌برداری و نام نمونه‌بردار را ذكر می‌كنیم. 

نكات كلی و مهم در نمونه‌برداری 

1- خاك نمونه‌برداری شده نمی‌بایست حاوی برگ و ساقه گیاهان باشد. 
2- قبل از شروع به نمونه‌برداری از تمیز بودن وسایل نمونه‌برداری (مته یا بیل، بیلچه، سطل) مطمئن شویم. 
3- بعد از دادن كود به زمین نمونه‌برداری نكنیم. بهترین زمان نمونه‌برداری بعد از برداشت محصول است. 
4- یكی از مهمترین نكات اطمینان از صحت مشخصات ذكر شده بر روی برچسب است.